Wat was het eerste belangrijke boek dat in Nederland na de oorlog verscheen? Nu weet ik niet of romans de maat der dingen moeten zijn, maar halverwege de jaren veertig was er niet heel veel anders, en bovendien wordt cultuur altijd opgedeeld in voor de oorlog en na de oorlog, dus enfin.

Het was, volgens de Neerlandici in mijn omgeving, De Avonden van Gerard Reve. Geneuzel van jongeren die de hele dag niets doen. Gumbah maakte er een keer een goeie cartoon over: een man leest De Avonden in de trein en zegt hardop, ‘Ha! Om de beklemming van de naoorlogse dagen op mij over te brengen zal je toch echt eerder op moeten staan, Gerard Reve.’

Ik zeg: mee eens.

Zelf lees ik nu De Pest van Albert Camus, het eerste belangrijke boek dat in Frankrijk verscheen na de oorlog. De Pest gaat over een havenstadje, Oran, waar ineens alle ratten uit hun hollen te voorschijn komen, bloed ophoesten en doodgaan. En in no-time beginnen de inwoners van Oran hetzelfde te doen. De stad gaat op slot, de bewoners zijn op elkaar aangewezen.

Het boek gaat over sociale systemen, over groepsdruk, over la condtion humaine, et cetera, het is te lezen als een parabel op Duitse bezetting van Frankrijk en is een beginpunt van het existentialisme. Ter vergelijking met De Avonden: dat bestaat vooral jongeren die jammeren dat ze vroeg kaal worden. (meer…)

Ik heb er even over nagedacht. Ik heb net Enduring Love uitgelezen, van Ian McEwan. Het is goed, eng, spannend, haarfijne stijl – maar toch voelt het hele verhaal net is te geplot aan, net iets te bedacht.  Meteen even teruggebladerd door mijn twee favoriete McEwan’s; Black Dogs (1992)  en Saturday (2005). (meer…)

Ik ben zojuist begonnen in Enduring Love (1997), van Ian McEwan (pas in het Nederlands verschenen als Ziek van Liefde). Het is waarschijnlijk het engste dat ik ooit van McEwan gelezen heb.  En ik ben pas 60 pagina’s op weg. De uitgangspositie is simpel. Man en vrouw hebben een fijne picknick gepland, als in het park een ballon dreigt op te stijgen met een kind er nog in. Een groep mannen, waaronder de ik-persoon, gaat er aan hangen om de ballon tegen te houden, maar het lukt niet. Een van hen valt te pletter. De ik-persoon loopt op het lichaam af, hij is de enige die durft, en wordt bij het lichaam ingehaald door een van de andere mannen; of hij samen met hem wil bidden. (meer…)

Hilarische scene uit The Ghostwriter (1981) van Philip Roth. De jonge schrijver Nathan Zuckerman is op bezoek bij de gerenommeerde schrijver E.I. Lonoff, de maestro. Zuckerman is blij dat hij New Jersey achter zich heeft kunnen laten; hij is vertrokken met ruzie met zijn ouders. Hij had een kort verhaal geschreven over een oude familievete, en zijn vader neemt hem dat kwalijk. Het verhaal drijft de spot met de kleinburgerlijke joodse cultuur, en zijn vader verweet hem dat hij zijn joodse achtergrond te grabbel gooit. (meer…)

In mijn recensie van Roberto Bolano’s 2666 schreef ik dat de grappig-sinistere humor van de Chileense schrijver me aan Kurt Vonnegut,jr. deed denken – de meester van de science fiction slapstick. Hier kreeg ik veel vragen over. Humor? In een boek waarin koeltjes beschreven wordt hoe driehonderd vrouwen vermoord en verkracht gevonden worden? Ik ging meteen bladeren (meer…)

Zo nu en dan komt er een boek voorbij dat je onmogelijk in een pagina, 850 woorden, kunt bespreken. in het dubbele lukt het nog niet eens; een boek zo rijk in taal en zo vol van ideeën dat je er drie keer het dubbele over kan schrijven en dan nog heb je het gevoel dat je niet alles benoemt. Deze week besprak ik het postume meesterwerk 2666 van de Chileense schrijver Roberto Bolano in de Groene. 2000 woorden de ruimte had ik. Het liefst had ik nog eens 2000 woorden ruimte gehad- dus bij deze: de uitgebreide versie. (meer…)